MAARIFA360

TABIA: MZIZI WA UTAJIRI AU UMASKINI

Kabla mtu hajabadilika maisha yake, lazima kwanza abadilishe tabia zake. Maisha mapya hayaanzi na mwaka mpya, yanaanza na tabia mpya.

Makala•Maarifa360

Utajiri na umaskini mara nyingi huanza kama tabia kabla havijawa hali ya maisha. Kabla mtu hajaonekana tajiri kwenye macho ya watu, mara nyingi tayari alikuwa ameshabadilika kwenye tabia zake. Na kabla mtu hajaanguka waziwazi, mara nyingi tabia zake zilianza kuanguka kimya kimya.

Hela ni matokeo. Mafanikio ni matokeo. Heshima ni matokeo. Lakini nyuma ya kila matokeo kuna tabia. Tabia ndiyo hubeba maisha ya mtu. Ukibadili tabia, unaanza kubadili mwelekeo wa maisha.

“Mwaka mpya hauleti maisha mapya. Tabia mpya ndizo huleta maisha mapya.”

1. Tabia ndiyo beba ya mafanikio

Mtu anaweza kuwa na kipaji, elimu, nafasi au mtaji, lakini kama hana tabia sahihi, vitu hivyo vinaweza kupotea. Tabia ni kama chombo kinachobeba mafanikio. Chombo kikiwa dhaifu, hata ukiweka vitu vya thamani ndani yake, vitamwagika.

Mfano rahisi ni mtu anayepata pesa nyingi lakini hana tabia ya kutunza pesa. Ataonekana amepata nafasi nzuri, lakini baada ya muda anarudi pale pale. Si kwa sababu pesa hazikuwa nyingi, bali tabia yake haikuwa kubwa kuliko pesa alizopata.

Ukweli: Mafanikio hayawezi kukaa muda mrefu kwenye tabia dhaifu.

2. Kabla watu hawajatofautiana kwenye hela, hutofautiana kwenye tabia

Watu wawili wanaweza kuanza maisha wakiwa sehemu moja. Wote hawana pesa. Wote hawana connection. Wote hawana jina. Lakini baada ya miaka mitano, mmoja anaweza kuwa mbali sana na mwingine.

Tofauti kubwa mara nyingi huwa si bahati. Ni tabia. Mmoja alijifunza kupanga siku yake. Mwingine aliishi kwa hisia. Mmoja alijifunza kuweka akiba. Mwingine alitumia kila alichopata. Mmoja alijenga nidhamu. Mwingine alijenga visingizio.

Tabia ya kuamka mapema inaweza kumbadilisha mtu

Tabia ya kujifunza kila siku inaweza kuongeza thamani yake

Tabia ya kutumia pesa bila mpango inaweza kumrudisha nyuma

Tabia ya kuahirisha inaweza kuua ndoto kubwa

3. Anguko la maisha huanza na anguko la tabia

Hakuna mtu huanguka ghafla. Mara nyingi anguko huanza taratibu. Kwanza anaacha nidhamu. Kisha anaacha kujali. Kisha anaacha kuwajibika. Mwisho watu wanaona maisha yake yameharibika, lakini chanzo kilikuwa tabia.

Biblia inaonyesha mfano wa Samsoni. Alikuwa na nguvu kubwa, lakini tabia ya kutokujizuia ilimpeleka kwenye anguko. Nguvu alizokuwa nazo hazikumlinda pale tabia yake ilipoanza kumshinda.

“Kipawa kinaweza kukupandisha juu, lakini tabia ndiyo itaamua kama utakaa juu.”

4. Mfano wa Yusufu: tabia kabla ya cheo

Yusufu kwenye Biblia hakuanza kuwa mkuu akiwa ikulu. Alianza kuonyesha tabia ya uaminifu akiwa mtumwa. Alionyesha nidhamu akiwa nyumbani kwa Potifa. Alionyesha hekima akiwa gerezani. Kabla hajapewa nafasi kubwa Misri, tabia yake tayari ilikuwa kubwa.

Hii inatufundisha kitu muhimu sana: cheo hakijengi tabia, cheo hufunua tabia. Ukiwa mwaminifu kwenye kidogo, unaandaliwa kubeba kikubwa.

Somo: Usisubiri uwe mkubwa ndipo uwe na tabia kubwa. Jenga tabia kubwa ukiwa bado mdogo.

5. Vitabu vikubwa vinafundisha nguvu ya tabia

Kitabu Atomic Habits cha James Clear kinafundisha kuwa mabadiliko makubwa hayatokei kwa hatua kubwa pekee, bali kwa tabia ndogo zinazofanywa mara kwa mara. Mtu habadiliki kwa siku moja; hubadilika kwa kurudia vitendo vidogo mpaka vinakuwa sehemu ya maisha yake.

Kitabu The 7 Habits of Highly Effective People cha Stephen Covey kinaonyesha kuwa watu wenye mafanikio hawategemei hisia tu. Wanaishi kwa kanuni, uwajibikaji, vipaumbele na nidhamu binafsi.

Kitabu Think and Grow Rich cha Napoleon Hill kinaonyesha kuwa mafanikio huanza na namna mtu anavyofikiri, lakini fikra hizo lazima zigeuke kuwa tabia za vitendo: kupanga, kuamini, kuchukua hatua na kuvumilia.

“Tabia ni daraja kati ya kile unachotamani na kile utakachopata.”

6. Maisha yatabaki vilevile mpaka tabia zibadilike

Watu wengi hutamani maisha mapya lakini hawataki tabia mpya. Wanataka pesa zaidi lakini hawataki nidhamu ya pesa. Wanataka afya bora lakini hawataki kubadili mfumo wa kula na kuishi. Wanataka biashara ikue lakini hawataki kujifunza kuuza, kuhudumia wateja na kufuatilia kazi.

Huwezi kupata matokeo mapya kwa tabia zilezile. Kama tabia za mwaka uliopita ndizo zilezile za mwaka huu, kuna uwezekano mkubwa matokeo yakabaki yale yale.

Ukitaka pesa mpya, jenga tabia mpya za kifedha

Ukitaka heshima mpya, jenga tabia mpya za uwajibikaji

Ukitaka kiwango kipya, acha tabia zilizokufungia kiwango cha zamani

7. Tabia mbaya zinazoangusha maisha

Kuna tabia ambazo huonekana ndogo, lakini zina nguvu kubwa ya kuharibu maisha. Mtu anaweza kudhani anapoteza dakika chache, lakini kwa miaka mingi anapoteza maisha.

Kuahirisha mambo muhimu

Kutumia pesa bila mpango

Kulaumu watu badala ya kujirekebisha

Kukosa uaminifu kwenye mambo madogo

Kukosa nidhamu ya muda

Kuchagua marafiki wanaopunguza ndoto zako

8. Namna sahihi ya kubadilisha tabia zisizofaa

Kubadilisha tabia si kusema tu “nitaacha.” Lazima kuwe na mfumo. Tabia mbaya huendelea kwa sababu zina mazingira, sababu na zawadi fulani. Ili uibadilishe, lazima uvunje mfumo wake.

Hatua ya kwanza: Tambua tabia inayokurudisha nyuma

Usiseme tu “maisha yangu hayendi.” Jiulize: ni tabia gani inanizuia? Je, ni kuamka kuchelewa? Ni matumizi mabaya ya pesa? Ni uvivu wa kujifunza? Ni kuahirisha? Ni kukosa mpango?

Swali la kujiuliza: Ni tabia gani nikiiacha leo, maisha yangu yataanza kuwa bora ndani ya miezi sita?

Hatua ya pili: Badilisha mazingira

Mazingira yana nguvu kuliko nia. Kama unataka kusoma lakini simu yako iko mkononi kila dakika, utashindwa. Kama unataka kutunza pesa lakini unazungukwa na matumizi yasiyo na mpango, utashindwa.

Badili mazingira. Weka vitabu karibu. Panga bajeti. Zima vitu vinavyokuvuruga. Kaa karibu na watu wanaokukumbusha ndoto zako.

Hatua ya tatu: Anza na tabia ndogo sana

Usianze kwa kujilazimisha kubadilisha kila kitu mara moja. Anza kidogo. Soma kurasa mbili kwa siku. Weka akiba hata kiasi kidogo. Amka dakika 20 mapema. Andika mpango wa siku kila asubuhi.

“Tabia ndogo inayorudiwa kila siku ina nguvu kuliko hamasa kubwa inayodumu siku moja.”

Hatua ya nne: Weka mfumo wa kupima maendeleo

Kile kisichopimwa mara nyingi hakikui. Kama unataka kubadili tabia ya fedha, andika matumizi yako. Kama unataka kubadili tabia ya muda, andika unatumia muda wako wapi. Kama unataka kukuza biashara, fuatilia mauzo, wateja na kazi za kila siku.

Andika tabia unayotaka kujenga

Weka muda maalumu wa kuifanya

Pima maendeleo kila wiki

Usikate tamaa ukiteleza, rudi kwenye mfumo

9. Tabia nzuri zinazobeba mafanikio

Mafanikio makubwa hujengwa na tabia zinazorudiwa. Hakuna siri kubwa kuliko nidhamu ya kurudia mambo sahihi mpaka yaanze kutoa matokeo.

Tabia ya kujifunza kila siku

Tabia ya kuheshimu muda

Tabia ya kuweka akiba na kuwekeza

Tabia ya kutunza ahadi

Tabia ya kufanya kazi hata bila kusukumwa

Tabia ya kuchagua watu sahihi wa kuambatana nao

10. Kukua ni kuacha tabia zilizokunyima matokeo

Kukua si kuongeza umri. Kukua ni kuacha tabia ambazo zilikuweka chini. Kuna watu wazima kiumri lakini bado wana tabia za kitoto kwenye pesa, muda, kazi na mahusiano.

Ukiona maisha yako yamekwama, usianze kulaumu mwaka, watu au mazingira pekee. Anza kwa kuangalia tabia zako. Mara nyingi maisha hushikiliwa na tabia ambazo mtu amezizoea sana kiasi cha kudhani ni sehemu ya kawaida ya maisha.

“Kabla ya mtu kuinuka kimaisha, tabia zake huanza kuinuka kwanza.”

Hitimisho: Badili tabia, badili maisha

Mwaka unaweza kubadilika bila maisha kubadilika. Kalenda inaweza kubadilika bila tabia kubadilika. Lakini mtu akibadilisha tabia zake, maisha yake hayawezi kubaki vilevile.

Kama unataka maisha mapya, usianzie kwenye kelele za nje. Anzia ndani. Angalia tabia zako. Chagua tabia moja mbaya ya kuacha. Chagua tabia moja nzuri ya kuanza. Irudie kila siku. Hapo ndipo mabadiliko ya kweli huanza.

Tabia ikibadilika, mwelekeo wa maisha hubadilika.

Hatua ya leo: Andika tabia moja inayokurudisha nyuma, kisha andika tabia moja utakayoanza leo kuibadilisha.

Mwandishi: Maarifa360
Maarifa mafupi. Uelewa mkubwa. Maisha bora.