KIVULI CHA DEEP STATE
KIVULI CHA DEEP STATE
SURA YA KWANZA: KIVULI CHA MIYOMBOZA CITY
Nchi ya Liringa ilikuwa ni bustani ya Edeni iliyosahaulika duniani. Ukisimama juu ya vilele vya milima mirefu inayozunguka mji mkuu wa Miyomboza, macho yako yangevamiwa na kijani kibichi cha nyasi, mabonde yenye rutuba ya ajabu, na misitu minene iliyoficha utajiri mkubwa wa dhahabu, almasi, uranium na mafuta ghafi. Kwa upande wa Kaskazini, Liringa ilipakana na nchi ya Njombuni—nchi kavu yenye watu wenye kiu kubwa ya maendeleo na biashara. Kwa upande wa Mashariki ilikuwapo Morotani yenye misitu ya mbao za thamani, na Kusini ilikuwa nchi ya Doma yenye bandari kubwa za kihistoria. Kijiografia, Liringa ilikuwa kitovu cha baraka zote za asili barani Afrika.
Miyomboza City, mji mkuu wa nchi hiyo na chemchemi ya biashara zote, ulikuwa ni jiji lisilolala. Barabara zake zilizojengwa kwa lami ngumu zilitandika kama mishipa ya damu inayolisha uchumi wa nchi hiyo. Katika mitaa ya jiji hili, ungetana na wenyeji wa asili wa Liringa—Wabhuhu—watu wenye miili ya wastani, nyuso za tabasamu la ukarimu, na mioyo iliyojaa utu wa hali ya juu. Lakini Miyomboza haikuwa ya Wabhuhu pekee; ilikuwa ni soko la kimataifa. Wafanyabiashara kutoka Asia, wataalamu wa teknolojia kutoka Amerika, na wawekezaji wa madini kutoka Ulaya walijazana katika hoteli za kifahari za ghorofa hamsini na maghorofa marefu yanayogusa mawingu.
"Miyomboza ni mji wa asali na maziwa," walisema wageni hao kila waliposhuka kwenye uwanja wa ndege wa kimataifa wa Miyomboza.
Hata hivyo, chini ya asali hiyo tamu, kulikuwa na nyuki wakali waliokuwa wakifyunza damu na jasho la nchi hiyo bila kelele wala huruma.
Katika jumba moja la kifahari lililopo pembezoni mwa fukwe za siri za Miyomboza—nyumba iliyofichwa nyuma ya kuta ndefu za mawe na ambayo haikuwahi kuonekana kwenye ramani rasmi ya jiji—wanaume watano walikuwa wamekaa kuzunguka meza kubwa ya mbao nzito ya mninga. Chumba kile kilitawaliwa na harufu ya sigara za gharama kutoka Havana na divai iliyohifadhiwa kwa zaidi ya miaka hamsini. Wanaume hawa walikuwa wamevalia suti za hariri zilizonunuliwa katika miji ya Italia.
Hawa hawakuwa wabunge, hawakuwa mawaziri, na majina yao hayakuwahi kutajwa kwenye gazeti au redio yoyote nchini Liringa. Lakini hawa ndio waliokuwa Liringa yenyewe. Walikuwa ni Kikundi cha Siri—The Deep State.
"Bei ya mafuta lazima ipande kwa asilimia kumi na tano kufikia Jumatatu ijayo," alisema mzee mmoja mwenye mvi nyingi zilizosuka vyema kichwani, anayeitwa Mzee Mwinyi, huku akivuta sigara yake taratibu na kutoa moshi uliotengeneza duara hewani.
"Lakini mheshimiwa Rais alitoa hotuba juzi na kuahidi wananchi kuwa serikali imeweka ruzuku na bei itashuka," kijana mmoja mwanasheria wa kundi hilo, Bw. Kambarage, alidokeza huku akitabasamu kwa dharau na kugonganisha glasi yake ya divai.
Mzee Mwinyi alicheka kicheko kifupi cha baridi kilichotetesha chumba chote. "Rais? Rais ni picha tu tuliyoiweka ukutani ili wananchi wawe na mahali pa kuangalia na kulalamika! Kazi yake ni kuvaa suti, kutabasamu mbele ya kamera za habari, na kupokea wageni wa kitaifa. Sisi ndio tunaoamua nani anakuwa tajiri Liringa na nani anabaki kuomba chakula barabarani. Rais atatoa tamko la kuzuia kupanda kwa bei, kisha kesho yake usiku atasaini amri ya kupandisha bei kwa siri ofisini kwetu. Atakayekaidi kwenye baraza lake la mawaziri, anajua adhabu yake. Ni kifo au kupotea bila alama!"
Kikundi hiki kilishikilia kila kiungo cha nchi. Kilidhibiti benki zote za biashara, migodi yote ya almasi, mfumo wa kodi, na hata bei ya mfuko wa unga na mahindi sokoni. Mfumo wao ulikuwa wa kikatili lakini wenye hesabu za kiakili mno:
Wakati matajiri hawa wakigawana nchi kama keki ya harusi, kilomita kumi na tano kutoka katikati ya jiji hilo la kifahari, katika mtaa wa mabanda wa Ruha—mtaa uliopigwa na umaskini na harufu ya mifereji ya maji machafu—moshi mzito ulikuwa ukitoka kwenye kibanda kimoja cha bati zilizochakaa. Hapo ndipo palikuwa na kiwanda cha maisha cha familia ya mzee mmoja fundi wa pikipiki na mke wake mkulima.
Kwenye Kibanda hiki ndipo alipolelewa kijana Mwagilu. Baba yake Mwagilu, Mzee Samora, alikuwa amepiga magoti kwenye udongo, mikono yake ikiwa imetapakaa oili nyeusi ya injini za pikipiki za zamani. Mama yake Mwagilu, Bi. Zawadi, alikuwa akirudi kutoka shamba la mbogamboga, akaingia ndani huku akifuta jasho kwa pindo la kanga yake iliyofuta rangi.
"Mwagilu mwanangu," Bi. Zawadi alisema huku akimwekea mwanaye sahani ya muhogo wa kuchemsha na chai ya mdalasini. "Siku zote kumbuka, riziki ya halali ina baraka ya Mungu. Hatuna fedha za kukununulia nguo za kifahari au magari kama watoto wa viongozi wa Miyomboza, lakini tumekupa moyo wa kuogopa dhuluma na elimu ya kukutoa gerezani mwa umaskini."
Mzee Samora aliyekuwa akifuta spana yake kwa kitambaa kikuukuu aliongeza kwa sauti ya busara: "Mwanangu, elimu uliyoipata Chuo Kikuu cha Ruha ya Digrii ya Uchumi isiwe silaha ya kuwanyonya wenzako. Ufaulu wako wa kiwango cha juu (First Class) ni taa ambayo Mungu amewasha katikati ya giza la Liringa. Siku utakayopata nafasi ya kukaa kwenye meza ya maamuzi serikalini, kumbuka jasho la mama yako na mikono hii iliyosuguka kwa oili ili ulipiwe ada!"
Mwagilu alitazama mikono ya wazazi wake, macho yake yakajaa machozi ya uchungu na shauku. Alijua jinsi mama yake alivyokuwa akiinuka saa kumi za usiku kwenda kumwagilia mchicha, na jinsi baba yake alivyokuwa akilala chini ya pikipiki za watu hadi usiku wa manane ili kupata sarafu za kumtumia chuoni. Moyoni mwake, kiapo kizito kilipigwa: Atalipiza wema huu kwa kuikomboa nchi yake.
Miezi sita baadaye, kutokana na ufaulu wake wa ajabu uliovunja kumbukumbu chuoni, Mwagilu aliajiriwa Wizara ya Mipango na Uchumi kama Mchumi Msaidizi wa Taifa. Siku ya kwanza kuingia kwenye jengo la Wizara lililopo katikati ya Miyomboza, alihisi ndoto zake zikitimia. Lakini furaha hiyo haikudumu.
Baada ya kukaa ofisini kwa miezi mitatu tu, Mwagilu aligundua ukweli wa kutisha. Kila mradi wa kiuchumi alioubuni kwa ajili ya kuinua wakulima na mafundi wa chini ulikuwa unakataliwa na wakubwa zake bila sababu za kitaalamu. Badala yake, aliletea mafaili yenye mikataba ya ajabu—mikataba iliyotoa msamaha wa kodi kwa makampuni ya siri na kupandisha kodi kwa wananchi wa kawaida.
"Mheshimiwa Katibu Mkuu," Mwagilu alisema siku moja akiwa amesimama mbele ya meza ya Katibu Mkuu wa Wizara, Dr. Kalalu. "Mkataba huu wa kuuza madini ya uranium ya Milima ya Liringa kwa Kampuni ya Global Mining hauna faida hata ya asilimia tano kwa taifa letu! Kitaalamu, kodi hii mpya tutakayotoza kwenye mafuta itaangamiza kabisa uchumi wa watu wa chini sokoni!"
Dr. Kalalu alishusha miwani yake, akafunga jalada lile kwa kishindo, kisha akasimama na kufunga milango yote miwili ya ofisi yake. Alimlapia Mwagilu jicho la baridi na kusema kwa sauti ya chini yenye ukali wa wembe:
"Kijana! Unadhani uko darasani Ruha unafundishwa nadharia za akina Adam Smith? Sikiliza kwa makini: Nchi hii haina wataalamu wa uchumi, ina watendaji wa maagizo! Karatasi hizi hazikutengenezwa kwenye Wizara hii, zimetoka 'Juu'—sehemu ambako hata Rais wako hawezi kuhoji. Kazi yako hapa ni kuweka saini ya kitaalamu, gonga mhuri, kisha ukachukue mshahara wako mkubwa ukaoshe oili za baba yako! Ukijaribu kufanya upelelezi au kuwa shujaa wa wananchi, mwili wako utaokotwa kwenye mifuko ya sandarusi ukiitwa chakula cha samaki katika Mto Miyomboza!"
Mwagilu alirudi kwenye meza yake akiwa anatetemeka kwa hasira na hofu. Ukweli ulikuwa umezama akilini mwake: Yeye alikuwa mchumi jina tu, kibaraka aliyewekwa kupitisha dhuluma za Kikundi cha Siri!
Usiku huo, Mwagilu hakulala. Alitembea kwa miguu kutoka ofisini hadi ufukweni mwa bahari, akitazama mawimbi yakipiga mawe. Alielewa kuwa akipambana nao waziwazi, watamua ndani ya saa 24 na maisha yataendelea kama kawaida. Ili kuwashinda maadui wenye nguvu kubwa ya fedha na silaha, alipaswa kutumia silaha kuu kuliko zote: Akili na Mbinu za Ujasusi.
Kuanzia siku iliyofuata, Mwagilu alibadilika kabisa. Alivaa kinyago cha ujinga! Alipopewa mikataba ya kinyonyaji, alitabasamu, akaweka saini kwa haraka huku akiwasifu wakubwa zake:
"Mheshimiwa Katibu Mkuu, mkataba huu ni mzuri sana! Kweli nyinyi mna maono ya mbali kwa nchi hii!"
Viongozi wa Deep State walipomchunguza kupitia majasusi wao na kuona jinsi Mwagilu alivyokuwa akipitisha mambo yao bila kipingamizi na jinsi alivyopenda fedha na starehe za ghali zilizowasilishwa kwake, walianza kumwamini kwa asilimia mia moja. Walisema kati yao: "Huyu kijana ana akili nyingi lakini ni mbwa wetu mtiifu. Tunaweza kumtumia kufanya kazi zetu zote chafu za kiuchumi."
Bila wao kujua, nyuma ya tabasamu lile la bandia la Mwagilu na saini zake, moyo wake ulikuwa unavuja jasho la maumivu makali. Kila mara alipoweka saini, alijua mama yake kule sokoni alikuwa anaongezewa mzigo wa kodi. Lakini Mwagilu alikuwa anakusanya siri zote, majina ya wajumbe wa Deep State, nambari za akaunti zao za uswisi, na ramani zao za kiuchumi—akisubiri kwa uvumilivu mkubwa siku ambayo mkombozi wa kweli atatokea!