KANUNI 20-SURA YA NANE

SURA YA NANE

Mtaji Unaolindwa Leo Unajenga Uhuru wa Kesho

Baada ya kujifunza kanuni zote zilizotangulia, jambo moja linabaki wazi. Mtaji si fedha unazomiliki leo pekee. Mtaji ni uwezo wa biashara yako kuendelea kuzalisha fedha hata baada ya miaka mingi. Wafanyabiashara wengi hujikita kuongeza mauzo, lakini wachache hujenga mfumo wa kuhakikisha fedha hizo zinabaki salama na zinaendelea kukua.

Usitafute biashara kubwa. Jenga biashara inayodumu.

KANUNI YA KUMI NA TISA

Sambaza Hatari Kabla Haijakupata

Usihifadhi fedha zote sehemu moja. Dunia ya leo imejaa hatari ambazo zinaweza kutokea bila taarifa. Mfumo wa benki unaweza kupata hitilafu, akaunti inaweza kuzuiwa kwa muda, huduma za mtandao zinaweza kusimama au biashara inaweza kukumbwa na dharura nyingine.

Mfanyabiashara mwenye busara huweka mfumo wa kuhakikisha biashara inaendelea hata kama sehemu moja imepata tatizo. Ana akaunti zaidi ya moja, anakuwa na njia mbadala za kupokea malipo na huhifadhi nakala za taarifa muhimu za biashara.

Mfano – Mfanyabiashara wa Vifaa vya Simu

Mfanyabiashara mmoja alikuwa anapokea malipo kupitia mtandao mmoja tu wa simu. Siku mfumo ulipopata hitilafu kwa saa kadhaa, hakuweza kuuza bidhaa zake wala kupokea fedha. Mfanyabiashara mwingine alikuwa na akaunti ya benki pamoja na mitandao tofauti ya malipo. Wateja waliendelea kununua bila usumbufu. Tofauti haikuwa ukubwa wa biashara. Tofauti ilikuwa maandalizi.

KANUNI YA ISHIRINI

Jifunze Sheria Kabla Hazijakugharimu

Kodi, leseni, vibali na taratibu za biashara si mambo ya kuyakumbuka pale mamlaka zinapofika kukagua. Mfanyabiashara anayesubiri kuelimishwa baada ya kupata faini huwa tayari amepoteza sehemu ya mtaji wake.

Tenga muda wa kujifunza sheria zinazohusu biashara yako. Kama huna utaalamu wa kutosha, tafuta mhasibu au mshauri wa kodi mwenye sifa. Gharama ya ushauri ni ndogo kuliko gharama ya makosa.

Mfano – Kampuni Changa ya TEHAMA

Kampuni moja ilipata kandarasi nzuri lakini haikuwa imeweka vizuri kumbukumbu za kodi na mikataba yake. Baada ya ukaguzi walilipa faini kubwa iliyopunguza fedha walizokuwa wamepanga kutumia kupanua biashara. Kampuni nyingine yenye ukubwa unaofanana ilikuwa imeweka mfumo mzuri wa uhasibu tangu siku ya kwanza. Walimaliza ukaguzi bila hasara yoyote.

Kanuni za Dhahabu za Kulinda Mtaji

• Linda mtaji kuliko unavyotafuta faida.
• Tumia faida kukuza biashara, si kuonyesha maisha.
• Andika kila mapato na kila matumizi.
• Kopa kwa uzalishaji, si kwa matumizi.
• Usisite kukata mradi unaomeza mtaji.
• Linda jina lako; ndilo mali isiyoonekana yenye thamani kubwa.
• Jifunze kila siku; biashara inayojifunza ndiyo inayodumu.

Biashara kubwa hazikuanza na mtaji mkubwa. Zilianza na watu waliolinda kila shilingi waliyopewa.

Hitimisho

Mtaji ni mbegu ya maisha ya biashara. Ukiulinda, utakupa uhuru wa kifedha, ajira kwa wengine na urithi kwa vizazi vijavyo. Ukiupoteza kwa uzembe, utaanza upya kila baada ya miaka michache. Biashara inaweza kupoteza bidhaa na ikarejea. Inaweza kupoteza mteja na ikapata mwingine. Lakini ikipoteza mtaji wake kwa kukosa nidhamu, safari ya kurejea huwa ndefu zaidi. Fanya kila uamuzi kana kwamba kila shilingi uliyonayo ndiyo itakayojenga biashara ya kesho.

— MWISHO —