LAANA YA FAMILIA SURA YA SITA
SURA YA SITA: KUWA MTU WA KWANZA NA KIZAZI KINACHOANZA UPYA
Aghalabu, safari ya kuponya mnyororo wa familia huanza na mtu mmoja pekee. Mtu huyo mara nyingi si yule mwenye umri mkubwa kuliko wote, wala si yule mwenye fedha nyingi zaidi kwenye ukoo. Mara nyingi ni yule anayechoka kuvumilia maumivu yale yale yaliyorithishwa; yule anayethubutu kuuliza maswali ambayo wenzake wanayaogopa, na anayechagua kusimama peke yake katikati ya upepo wa mabadiliko.
Kama umefika mwisho wa kitabu hiki na unahisi msukumo wa ndani wa kubadilisha mtiririko wa maisha yako, wewe ndiye 'Mvunja Mzunguko' (The Cycle Breaker) wa familia yako. Lakini kazi hii inahitaji silaha moja kuu kabla ya zingine zote: Kuponya badala ya Kulipiza Lawama.
Ni rahisi sana kuwakasirikia wazazi au babu zetu pale tunapogundua kuwa maumivu, hofu, umaskini, au miundo mibovu ya mahusiano tuliyonayo ilianzia kwao. Hata hivyo, mtaalamu Bethany Webster, katika kitabu chake cha "Discovering the Inner Mother," anatukumbusha kuwa kulipiza lawama kunakufunga kwa mnyororo ule ule unaojaribu kukatana nao.
Dkt. Bruce D. Perry na Oprah Winfrey, kupitia kazi yao ya "What Happened to You?" wanatufundisha kubadilisha swali la msingi. Badala ya kuuliza: "Kwa nini wazazi wangu walifanya vitu vya hovyo hivi kwangu?" (What is wrong with them?), tunauliza: "Ni nini kiliwapata huko nyuma kikawafanya wawe hivi?" (What happened to them?).
Joseph alikuwa na chuki kubwa na baba yake aliyekuwa mlevi na aliyekuwa akipiga familia. Joseph alipoanza safari yake ya kumpa baba yake huduma ya ushauri wa kisaikolojia, aligundua kuwa baba yake akiwa na umri wa miaka nane, alishuhudia baba yake mzazi (babu yake Joseph) akiuawa vibaya vitani, na hakuwahi kupata msaada wowote wa kisaikolojia. Baba yake alitumia pombe kama njia ya kuzima maumivu makali ya ndani (self-medication). Joseph hakuhalalisha makosa ya baba yake, lakini uelewa huo ulimfuta chuki na kumpa ujasiri wa kusema: "Sitakuwa mlevi, na sitampiga mwanangu. Maumivu ya familia hii yanaishia hapa."
Dkt. Gabor Maté (The Myth of Normal) anathibitisha kuwa wazazi wengi walitupatia kile tu walichokuwa nacho. Mzazi asiyewahi kupendwa au kulindwa hana akiba ya upendo wa dhati ndani yake wa kukupa. Kuwaelewa hakuanishi kukubali ukatili wao, bali kunakupa uhuru wa kihisia wa kutobeba mizigo yao.
Unapofanya kazi ya kujitibu nafsi yako, kurekebisha mtazamo wako wa kifedha, na kujenga nidhamu ya mahusiano salama, huolewi wala huoi kwa ajili yako pekee; unabadilisha hatima ya watoto wako na watoto wa watoto wako. Hii ndiyo maana halisi ya 'Kizazi Kinachoanza Upya'.
Alice Miller (The Drama of the Gifted Child) na Resmaa Menakem (My Grandmother's Hands) wanasisitiza kwamba mtoto anayekulia mikononi mwa mzazi aliyetibiwa majeraha yake ya kale anapata zawadi kubwa kuliko vyote: Haki ya kuwa yeye nafsi yake (Authenticity) bila kulazimika kubeba hofu au ndoto zilizofeli za wazazi wake.
Grace alikuwa mtu wa kwanza kwenye familia yao kupata shahada ya chuo na kuanza uwekezaji wa hisa. Badala ya kuwafundisha watoto wake hofu ya pesa au maneno ya "Sisi hatuwezi," Grace aliketi na watoto wake kila wikendi kuwafundisha namna ya kuwekeza na kujenga mahusiano yenye amani. Binti yake wa miaka 18 hakuwahi kushuhudia vurugu wala umaskini wa kijinga nyumbani kwao. Grace alikuwa amebadilisha kikamilifu mwelekeo wa mti wa familia yao kwa vizazi mia moja vinavyokuja.
Mark Wolynn (It Didn't Start with You) anahitimisha kwa kusema kuwa, maumivu tuliyorithi hayakuja kutuangamiza; yalikuja kutuamsha ili tuwe viongozi wa mapinduzi ya kihisia na kiuchumi katika familia zetu.
Kuanzia leo, futa kauli zote za kukata tamaa zilizotawala ukoo wako. Amini kwamba unao uwezo, maarifa, na nguvu ya kuandika ukurasa mpya kabisa. Utakumbukwa sio tu kama mtu aliyepitia maumivu, bali kama shujaa aliyesimama na kusema: "LAANA NA MZUNGUKO MBOVU WA FAMILIA HII UNAISHIA KWANGU!"