NGUVU YA MWANAMKE;SURA YA SITA
Mahusiano, Ndoa na Unyumba Katika Kipindi cha Menopause
Moja ya maeneo yanayoathirika kwa kificho lakini kwa kiwango kikubwa sana wakati wa menopause ni mahusiano ya ndoa na unyumba. Wanawake wengi wanapofikia hatua hii huanza kupoteza hamu ya kukutana na wenza wao wa ndoa, jambo ambalo mara nyingi husababisha mivutano, kutoelewana, na hata hisia za usaliti ndani ya nyumba. Hali hii isiposhughulikiwa kwa akili na maarifa sahihi ya kitaalamu, inaweza kubomoa amani ya familia ambayo imejengwa kwa miaka mingi.
Katika kitabu cha "The New Menopause", Daktari bingwa Mary Claire Haver anaeleza kuwa changamoto hii ina sababisho la moja kwa moja la kibaolojia na sio uzembe wa mwanamke. Kupungua kwa homoni ya estrogen kunasababisha ukuta wa uke kuwa mwembamba, mkavu, na kupoteza unyumbulifu wake (vaginal atrophy). Hali hii inafanya tendo la ndoa kuwa la maumivu makali badala ya burudani. Dkt. Haver anasisitiza kuwa mwanamke anapopata maumivu, ubongo wake unajenga ulinzi wa asili wa kukataa tendo hilo ili kujilinda na maumivu, na hapo ndipo hamu inapopotea kabisa.
Umuhimu wa Mawasiliano ya Wazi na Mwenza Wako
Hapa kwetu Tanzania, Dr. Boaz Mkumbo kupitia kitabu chake cha "Menopause na Andropause ni Kujielewa", anaeleza kuwa mila na desturi zetu mara nyingi hufanya mada hizi kuwa mwiko kuzungumzwa. Hata hivyo, Dr. Boaz anasisitiza kuwa ukimya ni adui mkubwa wa ndoa katika umri huu. Kama mwanaume hajui mabadiliko ya kibaolojia anayopitia mke wake, anaweza kutafsiri vibaya hali hiyo kama kukataliwa au dharau. Kuzungumza kwa uwazi na kwa lugha ya upendo kunamsaidia mwanaume kuelewa na kuwa sehemu ya suluhisho.
Vivyo hivyo, hadithi za kweli zilizopo kwenye kitabu cha "The Book of Menopause" (Oprah Daily) zinaonyesha kuwa wanawake waliofanikiwa kulinda ndoa zao ni wale waliochukua hatua ya kuwapeleka wenza wao kwa madaktari au kuwasomea makala za afya zinazoeleza kuhusu menopause. Mwanaume anapoelewa kuwa mkavu au maumivu ni swala la homoni na sio mabadiliko ya tabia, anakuwa tayari kushirikiana na mkewe kutafuta njia salama za kurejesha furaha ya unyumba.
Katika kitabu chake cha "Women, Hormones, and the Menstrual Cycle", Dr. Stoppard anashauri wanawake kutumia vilainishi salama vinavyotengenezwa kwa misingi ya maji (water-based lubricants) wakati wa tendo la ndoa ili kuondoa msuguano na maumivu. Aidha, anashauri kuonana na daktari kwa ajili ya kupata krimu maalum za estrogen za kupaka (topical vaginal estrogen) ambazo hurudisha unene na uteute wa asili kwenye ukuta wa uzazi bila kuathiri mwili mzima.
Hatua Tatu za Kulinda Furaha ya Ndoa Yako
Profesa Annice Mukherjee, kupitia kitabu chake cha "The Complete Guide to the Menopause", anatoa mbinu za kimkakati za kurejesha ukaribu wa kihisia na kimwili na mwenza wako katika msimu huu wa maisha:
- Tenga Muda wa Ukaribu Usio wa Tendo pekee: Jengeni tabia ya kukumbatiana, kushikana mikono, na kupiga mizingo ya soga za faragha. Ukaribu huu wa kihisia unachochea homoni ya oxytocin (homoni ya mapenzi) inayosaidia kutuliza mfumo wa neva na kurejesha hamu ya asili.
- Wekeza Kwenye Lishe ya Homoni: Kama tulivyoona kwenye Sura ya Tatu, kuongeza matumizi ya vyakula vya asili kama parachichi, mbegu za maboga (zenye madini ya zinc), na mafuta ya samaki kunasaidia sana kuboresha mzunguko wa damu kwenye viungo vya uzazi na kuongeza nishati ya mwili.
- Fanyeni Mazoezi ya Pamoja: Mazoezi mepesi ya kutembea jioni mkiwa pamoja sio tu kwamba yanalinda mifupa yenu, bali yanawapa nafasi ya kuzungumza na kupunguza msongo wa mawazo wa siku nzima, jambo linaloweka akili katika hali ya utulivu.
Menopause isikupe hofu ya kupoteza ndoa yako. Ukiwa na maarifa sahihi ya kisayansi na ujasiri wa kuwasiliana kwa upendo, msimu huu unaweza kuwa kipindi chenye amani, ukomavu, na ukaribu wa dhati zaidi katika maisha yenu ya ndoa.