KANUNI 20 - SURA YA PILI
Biashara Isiwe ATM ya Nyumbani
Wafanyabiashara wengi hawafilisiki kwa sababu hawauzi. Wanafilisika kwa sababu wanachanganya fedha za biashara na matumizi ya familia. Leo mtoto anaumwa, kesho kuna harusi, keshokutwa ndugu anaomba msaada. Fedha zote hutolewa kwenye droo ya biashara bila mpango. Mwishowe biashara inabaki na madeni huku mmiliki akiamini bado ana mtaji.
Biashara ina mahitaji yake kama ambavyo familia ina mahitaji yake. Ukichanganya matumizi hayo mawili, mwisho wake hakuna kinachokua. Familia itaendelea kuhitaji zaidi na biashara itaendelea kudhoofika.
KANUNI YA PILI
Tenga Fedha za Biashara na Fedha za Maisha
Jipe mshahara kama mfanyakazi mwingine. Ukihitaji matumizi binafsi, yatoe kwenye mshahara huo au faida iliyopangwa, si kwenye mtaji. Hii ndiyo siri inayowafanya wafanyabiashara wakubwa waendelee kukua hata baada ya miaka mingi.
Musa alikuwa na duka la vifaa vya ujenzi. Kila mteja alipolipa fedha taslimu, alitoa sehemu yake kwenda kulipa ada za watoto, mafuta ya gari, sherehe za kifamilia na safari za ghafla. Mwisho wa mwezi mauzo yalionekana makubwa, lakini alipotaka kuongeza mzigo hakukuwa na fedha. Alidhani biashara haikuwa inaleta faida. Baada ya kufanya hesabu aligundua biashara ilikuwa inaleta faida nzuri, lakini yeye ndiye alikuwa anakula mtaji kidogo kidogo kila siku.
KANUNI YA TATU
Jenga Akiba Kabla ya Dhoruba Haijafika
Hakuna biashara inayokua bila vipindi vigumu. Kuna miezi mauzo hushuka, bidhaa hukwama bandarini, umeme hukatika, au sheria mpya hubadilika. Ukikosa akiba ya dharura utalazimika kutumia mtaji kuendesha biashara, na hapo ndipo kushuka huanza.
Lenga kuwa na akiba inayoweza kuiendesha biashara kwa angalau miezi mitatu hadi sita bila kutegemea mauzo mapya. Akiba hiyo isiwe sehemu ya matumizi ya kawaida.
- Je, nimejitolea mshahara tu au nimeanza kula mtaji?
- Je, biashara ina akiba ya dharura?
- Je, familia yangu inaweza kuishi bila kugusa fedha za biashara?
- Je, nikikosa mauzo kwa mwezi mmoja biashara itaendelea?