KANUNI 20-SURA YA TATU

SURA YA TATU

Mtaji Hufa kwa Anasa, Sio kwa Hasara Pekee

Biashara nyingi hazifi kwa sababu ya kushindwa kuuza. Zinakufa kwa sababu mmiliki anaanza kuishi maisha ambayo biashara bado haijafikia. Faida ya kwanza ikitokea, gari hubadilishwa. Faida ya pili ikitokea, simu mpya inanunuliwa. Faida ya tatu ikitokea, ofisi ya kifahari inapangwa. Wakati huo huo biashara bado inahitaji bidhaa zaidi, vifaa bora na akiba ya kutosha.

Kosa hili huonekana sana kwa biashara changa. Mmiliki anataka kuonekana amefanikiwa kabla biashara yenyewe haijakomaa. Matokeo yake ni kwamba fedha zinazotakiwa kukuza biashara zinahamia kwenye matumizi yasiyozalisha mapato.

Usiishi kwa kiwango cha faida yako. Ishi kwa kiwango cha biashara yako.

KANUNI YA NNE

Ficha Mafanikio ya Mwanzo, Ongeza Mtaji Kwanza

Biashara yenye afya hujulikana na uwezo wake wa kukua, si kwa gari analoendesha mmiliki wake. Wakati biashara bado ipo kwenye miaka yake ya mwanzo, kila faida inapaswa kuwa mbegu ya kuongeza mtaji. Wafanyabiashara wengi waliodumu kwa miaka mingi walitumia muda mrefu kuwekeza kimya kimya kabla ya kuanza kuonyesha mafanikio yao.

Mfano Halisi – Arusha

Asha alikuwa na biashara ya kuuza viatu. Baada ya mwaka mmoja alipata faida ya shilingi milioni nne. Marafiki walimshauri anunue gari ili watu waamini biashara yake imekua. Badala yake alinunua mzigo mpya wa viatu, akaongeza matangazo mtandaoni na akaajiri mhudumu mmoja. Baada ya miaka miwili mauzo yake yalikuwa yameongezeka zaidi ya mara nne. Gari alilinunua baadaye bila kugusa mtaji.

KANUNI YA TANO

Kopa kwa Ajili ya Kuzalisha, Sio Kwa Ajili ya Kuishi

Mkopo unaweza kuwa rafiki au adui wa biashara. Ukitumiwa kuongeza uzalishaji, kuongeza mashine, kununua bidhaa zinazouzika haraka au kupanua soko, unaweza kuharakisha ukuaji wa biashara. Lakini ukitumika kulipa mishahara, kodi za nyumba, starehe au kuficha hasara za zamani, mkopo hugeuka kuwa mzigo unaokula mtaji kila mwezi.

Mfano Halisi – Dar es Salaam

Kampuni mbili zilichukua mkopo wa kiwango kinachofanana. Kampuni ya kwanza ilinunua mashine mpya iliyoongeza uzalishaji kwa zaidi ya asilimia hamsini. Mapato yaliongezeka na mkopo ukalipwa mapema. Kampuni ya pili ilitumia mkopo kulipa madeni ya zamani, kodi ya ofisi na matumizi ya kawaida. Baada ya miezi michache fedha ziliisha lakini deni lilibaki. Tofauti haikuwa ukubwa wa mkopo. Tofauti ilikuwa matumizi ya mkopo.
Jiulize kabla ya kukopa:
  • Je, fedha hii itaongeza mapato ya biashara?
  • Je, itaongeza uzalishaji au wateja?
  • Je, biashara inaweza kulipa mkopo hata mauzo yakishuka kwa muda?
  • Je, ninakopa kwa sababu ya fursa au kwa sababu ya matatizo?
Ukikosa majibu ya maswali haya, subiri kwanza.
Mkopo mzuri huongeza mtaji. Mkopo mbaya huongeza matatizo.