KANUNI 20-SURA YA SABA

SURA YA SABA

Mtaji Unakufa Polepole Usipofanya Maamuzi Magumu

Moja ya makosa makubwa ambayo wafanyabiashara wengi hufanya ni kuendelea kuwekeza kwenye biashara, bidhaa au mradi ambao tayari umeonyesha wazi kuwa haulipi. Wanashindwa kuuachia kwa sababu wameutolea fedha nyingi, muda mwingi au wanaogopa watu watawaonaje. Lakini biashara haiongozwi na hisia; inaongozwa na matokeo.

Mfanyabiashara mwenye busara hajitetei kwa hasara. Huikata mapema kabla haijaua biashara yote.

KANUNI YA KUMI NA MBILI

Usifunge Mtaji Wako Kwenye Bidhaa Isiyozunguka

Bidhaa iliyokaa ghalani kwa miezi mingi si mali tena; imekuwa fedha iliyofungwa. Kadiri bidhaa inavyochelewa kuuzwa, ndivyo nguvu ya mtaji wako inavyopungua. Wafanyabiashara wengi hujaza maghala wakidhani wanaongeza biashara, kumbe wanaongeza mzigo wa fedha zilizolala.

Mfano – Kariakoo, Dar es Salaam

Mfanyabiashara mmoja aliagiza kontena kubwa la viatu vya aina moja kwa sababu bei ilikuwa nafuu. Hakufanya utafiti wa mahitaji ya soko. Baada ya mwaka mmoja zaidi ya nusu ya mzigo ilikuwa bado ghalani. Wakati huo hakukuwa na fedha za kuagiza bidhaa mpya ambazo wateja walikuwa wanazitafuta kila siku. Hakukosa mtaji. Aliufungia mwenyewe ndani ya ghala.

KANUNI YA KUMI NA TATU

Linda Biashara Yako kwa Mikataba, Sio Ahadi

Biashara nyingi Tanzania zimevunjika si kwa sababu ya hasara, bali kwa sababu watu waliaminiana bila kuandika makubaliano. Rafiki anaingia ubia. Ndugu anachukua bidhaa kwa mkopo. Supplier anaahidi ataleta mzigo. Mteja anaahidi atalipa baada ya wiki mbili. Baada ya migogoro kuanza, kila mmoja anakumbuka makubaliano tofauti.

Mkataba si ishara ya kutokuaminiana. Ni mfumo wa kulinda uhusiano. Andika kila jambo muhimu. Hifadhi risiti. Weka kumbukumbu. Sajili biashara yako. Linda nembo yako. Mambo haya yanaweza kuokoa mamilioni ya fedha siku moja.

Jiulize kabla ya kufanya biashara kubwa:
  • Je, makubaliano yote yako kwenye maandishi?
  • Je, kila upande umesaini?
  • Je, nimesoma vipengele vyote?
  • Je, kuna ushahidi wa malipo?
  • Je, biashara yangu inalindwa kisheria?

KANUNI YA KUMI NA NNE

Badilika Haraka, Lakini Usibadili Misingi

Teknolojia hubadilika. Tabia za wateja hubadilika. Njia za kufanya biashara hubadilika. Lakini kanuni za biashara hazibadiliki. Uaminifu, ubora wa huduma, nidhamu ya fedha na uongozi bora vitabaki kuwa msingi wa biashara yoyote yenye mafanikio.

Leo mteja anaweza kukupata kupitia Instagram, kesho kupitia TikTok au tovuti yako. Badili njia za kuwafikia wateja, lakini usiache kufanya bidhaa bora na kutunza jina lako.

Mfano – Biashara ya Shule Binafsi

Shule nyingi zilitegemea matangazo ya mabango na vipeperushi pekee. Baadhi zilipoanza kutumia tovuti bora, mitandao ya kijamii na mfumo wa kupokea maombi ya wanafunzi mtandaoni, ziliongeza idadi ya wanafunzi bila kuongeza gharama kubwa za matangazo. Kilichobadilika kilikuwa njia ya kufikia wazazi. Msingi wa kutoa elimu bora uliendelea kubaki ule ule.
Biashara inayokataa kubadilika hufa. Biashara inayobadilisha misingi yake hupoteza mwelekeo.