KANUNI 20-SURA YA SITA

SURA YA SITA

Usifunge Mtaji Kwenye Mzigo Usiotoka

Wafanyabiashara wengi hujisikia salama wanapoona ghala limejaa bidhaa. Lakini bidhaa nyingi hazimaanishi biashara ina afya. Kama bidhaa hazitoki kwa kasi, fedha zako zimefungwa kwenye makaratasi, boksi na rafu. Mtaji unakuwa upo, lakini hauwezi kutumika.

Bidhaa isiyouzwa si faida. Ni fedha iliyolala.

KANUNI YA KUMI NA MBILI

Nunua kwa Mahitaji ya Sasa, Sio kwa Matumaini Pekee

Ni vizuri kuwa na bidhaa za kutosha. Lakini si vizuri kununua mzigo mkubwa kwa sababu tu unaamini utauzwa. Wafanyabiashara wengi wamekwama kwa sababu walinunua bidhaa nyingi kabla ya kujua soko lina uwezo wa kuzipokea.

Anza kwa kiasi kidogo. Pima mwitikio wa wateja. Ukiona bidhaa inatoka haraka, ongeza taratibu. Hii inalinda mtaji wako usibaki umelala kwenye bidhaa ambazo hazisogei.

Mfano – Kariakoo

Mfanyabiashara mmoja alinunua mzigo mkubwa wa nguo kwa sababu aliona bei ilikuwa nzuri. Alidhani ataongeza faida kwa kununua nyingi kwa pamoja.

Lakini baada ya miezi kadhaa, mitindo ilibadilika. Sehemu kubwa ya mzigo ilibaki dukani.

Wakati huo huo hakuwa na fedha za kuingiza bidhaa mpya ambazo wateja walikuwa wanazitafuta.

Tatizo halikuwa ukosefu wa wateja. Tatizo lilikuwa mtaji kufungwa kwenye mzigo usiotoka.

KANUNI YA KUMI NA TATU

Linda Biashara Kisheria na Kimkataba

Wafanyabiashara wengi huamini uaminifu wa maneno ya mdomo unatosha. Lakini biashara inapokua, fedha zinapoongezeka na watu wanapobadilika, maneno ya mdomo huwa dhaifu.

Kila ubia, kila oda kubwa, kila mkopo wa biashara na kila makubaliano muhimu yanapaswa kuwa na maandishi. Mkataba si ishara ya kutokuaminiana. Ni njia ya kulinda pande zote mbili.

Mfano – Zanzibar

Wafanyabiashara wawili walianza biashara ya usambazaji kwa kuaminiana. Baada ya miaka miwili biashara ilianza kupata faida kubwa.

Walipoanza kugawana faida, kila mmoja alikuwa na kumbukumbu tofauti kuhusu makubaliano yao ya mwanzo.

Kwa sababu hakukuwa na mkataba, biashara iligawanyika na mtaji mwingi ukapotea kwenye migogoro.
Mambo ya kuandika kila mara:
  • Asilimia za wabia
  • Majukumu ya kila mtu
  • Jinsi ya kugawana faida
  • Nani atasimamia fedha
  • Nini kitatokea mmoja akitaka kuondoka
  • Masharti ya malipo kwa wateja wakubwa

KANUNI YA KUMI NA NNE

Badilika na Soko, Lakini Usichezee Msingi

Soko la Tanzania linabadilika. Wateja wanabadilika. Teknolojia inabadilika. Njia za kulipa zinabadilika. Njia za kutangaza zinabadilika.

Mfanyabiashara anayekataa kubadilika hupitwa na wakati. Lakini mfanyabiashara anayebadilika kila siku bila mpango hupoteza mwelekeo.

Badilisha njia za kufikia wateja. Badilisha mbinu za kuuza. Tumia teknolojia mpya. Lakini usihatarishe mtaji wako wote kwenye jambo ambalo hujalielewa vizuri.

Badilika kwa akili. Usibadilike kwa pupa.